Honds eigen.

Honds……

...denken
 ...begrijpen
 ...leren
 ...gevoel voor emoties  

Honds denken
Of honden kunnen denken, hangt af van de betekenis die wij aan denken geven.

Denken in de betekenis van: "in staat zijn (een) eigen mening(en) e/o gevoel(ens) te hebben of te vormen, én zijn gedrag aanpassen in functie van die mening/gevoel", dat kunnen honden zonder twijfel! Echt nadenken of redeneren, vereist echter meer dan intelligentie!Begripsvermogen, denkvermogen, bevattingsvermogen… kortom menselijk verstand.

Voor hun iets intelligentere voorouder - de wolf - was/is het (levens)belangrijk niet na te denken/te redeneren, maar onmiddellijk instinctief en bliksemsnel te reageren.
De kans dat een prooi(dier) wacht - tot de wolven alle mogelijke opties en voor en nadelen die het jagen beter of makkelijker zouden kunnen maken in overweging hebben genomen én een goede taakverdeling hebben uitgedokterd - is niet erg groot!
Dat roofdieren, tegenstanders of indringers bereid zouden zijn een time-out in te lassen tot de wolf een teken geeft waaruit blijkt dat hij klaar is voor (het vermijden van) de confrontatie lijkt ook uitgesloten.
Dat een hond in staat is te denken - of minstens te twijfelen en dan een keuze te maken - en zal probéren een probleem zo goed mogelijk op te lossen als het zich stelt, zal wie de definitie van hondengedrag kent en begrijpt niet verwonderen.
Toch zullen het vaak ondoordachte pogingen blijken te zijn waarbij de hond, gebruik makend van wat hij uit eerdere ervaringen leerde, met vallen en opstaan zal pogen zijn eigen gedrag e/o dat van anderen aan te passen aan de omstandigheden in zijn eigen belang!

Stel: de deur is dicht en uw hond wil buiten/spelen/een plasje doen/zijn tuin inspecteren/een vogel of een kat wegjagen. Hij zal het probleem - de gesloten deur- proberen op te lossen d.m.v. gedragingen die hem ooit - mogelijk in totaal andere omstandigheden- met een minimaal energieverbruik een véél beter gevoel opleverden!
Mooi zitten (bij de deur), u aankijken, een pootje geven (terwijl u misschien méters verder staat), blaffen, zijn kopje schuin houden, opspringen... het lijkt ons héél knap, intelligent en begrijpelijk wat hij doet. Wanneer u echter uw videocamera automatisch zou laten filmen wat er bij diezelfde achterdeur gebeurt als u niet thuis bent, zou u bij het later bekijken van de opname mogelijk uw knappe intelligente hond héél onnozel datzelfde "knappe, intelligente en begrijpelijke" gedrag kunnen zien vertonen niet tegenstaande er niemand in huis was!

Als uw hond op bepaalde woorden of commando's reageert zoals verwacht ( Zit-Sta -Plaats-Hier-Apport-Blijf...) betekent dit niet dat hij ze begrijpt! Woorden en commando's zijn voor hem klanken of geluiden die hij herkent, maar ze hebben voor de hond geen enkele betekenis!
Hij ervaarde/leerde dat als hij bij het horen ervan een bepaald gedrag vertoonde, hij zich beter (of minder slecht) ging voelen.

Niet overtuigd?
Probeer, rekening houdend met uw eigen lichamelijke capaciteiten, zo goed mogelijk een soort hondse spelhouding aan te nemen* (knielend, gehurkt, op de grond met beide benen gespreid zittend, vooroverbuigend met gespreide armen,...) en lok met speelse bewegingen -kwispelstaartend- én hoge opgewekte stemgeluiden uw hond naar u toe.

Wat u hem vraagt, wélke woorden u gebruikt, heeft geen belang, de hond begrijpt ze toch niet: "Kom hier, dan krijg je een gevulde kalkoen/een rammeling/3 dagen geen eten" of "Blijf ginder of ik je krijgt een oplawaai/Ik breng je naar het asiel..."  Hij kent ze niet !!

Als de hond uw woorden echt begrijpt, moet hij of direct komen, blijven, wegvluchten, zich verstoppen of u - de dreiging - aanvallen...  

Honds begrijpen :
Honden horen élk geluid , maar begrijpen geen enkel woord!

De mens is de enige diersoort die erin slaagt onderling met elkaar te communiceren d.m.v. taal, te converseren eigenlijk! We wéten dat er andere communicatiemoge-lijkheden zijn, we gebruiken ze ook geregeld, maar kunnen moeilijk geloven dat honden géén woorden begrijpen! Paarden, varkens, schapen, onze kat, hamster, parkietje of goudvis, dat die geen woorden begrijpen akkoord, maar onze hond?
Dat wij onze honden zoveel intelligenter vinden dan andere dieren, is deels aan de honden zelf "te wijten".
Honden en wolven leren reeds op zéér jonge leeftijd (bvb van boze moeder met haar pijnlijke tepel; van nestgenootjes tijdens "oefengevechten") wat er staat te gebeuren als anderen (weg)kijken, bepaalde geluiden, lichaamshoudingen of - bewegingen maken én wat ze dan best doen om er in die omstandigheden het beste of minst slechte voor zichzelf uit te halen.

Zo wéten ze, dat wanneer de ander:

  gromt, hij zich bedreigt voelt en zich voorbereidt om, als de dreiging niet ophoudt, hij ze zélf zal doen ophouden.
  grauwt, hij zich érg bedreigt voelt en op het punt staat de dreiging - als ze niet onmiddellijk verdwijnt- zélf te doen verdwijnen.
  jankt, hij zich érg onzeker, angstig, hongerig… voelt en uit ervaring (van in het nest) leerde dat dit geluid bij hem snel een beter gevoel opleverde (moeder stond klaar, nestgenootjes reageerden " positief ",...)
  blaft, hij zich niet zelfzeker genoeg voelt om zélf de dreiging te doen stoppen, en uit ervaring leerde dat als hij blafte, roedelgenoten / gezinsleden kwamen aangelopen "om hem te helpen"! Als de "vrienden" niet reageren kan hij of vluchten, of vechten!Blaffen is zowat half janken, half grommen!
  piept, hij wil dat zijn roedel- of gezinsleden met hém samenblijven! Overmatig blaffen is zeer dikwijls aangeleerd, overmatig piepen gebeurt uit spanning, onrust omdat een roedel - of gezinslid weg is.

Honds leren
Honden leren uit ervaring! Leren, door een verband te leggen tussen 2 of meerdere ervaringen, gebeurtenissen en/of gedragingen en de gevolgen die het voor hen heeft als die elkaar niet onmiddellijk opvolgen, kunnen ze echter niet!

We weten dat hun hersenen honden dwingen te reageren (hun gedrag aan te passen, méé te veranderen) zodra iets in hun omgeving (ook in hun lichaam) verandert waardoor ze zich beter of slechter voelen, of door hun eigen, honds perceptie (de manier waarop hondenhersenen de informatie uit hun omgeving gaan interpreteren) de indruk krijgen dat het aanpassen van hun gedrag hen een beter of minder slécht gevoel/leven zal opleveren.

Om dit zo goed mogelijk te kunnen doen, is het van (levens?) belang dat de hersentjes van de hond het grootste gedeelte van deze informatiestroom "naar de prullenmand" zenden. In hun geheugen blijft enkel die informatie opgeslagen - klaar voor gebruik- die direct met de ervaringen, gebeurtenissen, gedragingen én de eigen gevoelens te maken heeft.

Alles wat luttele seconden voor of nadien gebeurde, en dus niet écht ter zake doet, wordt onmiddellijk uit zijn geheugen "gewist"!
Het leggen van causale verbanden - oorzaak en gevolg correct interpreteren - of hypotheses vormen is voor ons mensen, de méést intelligente diersoort die wél kan denken, wél een rijke woordenschat heeft en dus wél in staat is om écht te redeneren, al niet écht eenvoudig.
Wanneer bijvoorbeeld de openstaande deur van uw kamer zomaar - zonder dat het tocht, een gezinslid woedend vertrekt... - keihard zou dichtslaan waardoor 5 min. later het licht in uw kamer uitgaat, gaat u waarschijnlijk niet direct het verband leggen tussen de dichtslaande deur en de elektriciteitsleiding in uw kamer, maar u afvragen wat er zou kunnen gebeurd zijn; een zware gasexplosie? Een neerstortend vliegtuig? Een aanslag? Een atoombom? ...

Toch zijn heel wat hondenbaasjes ervan overtuigd dat ze bvb. hun hond afleerden in huis zijn behoeften te doen.
Mensen blijken om één of andere reden ( die niets met intelligentie te maken heeft) als énige diersoort te verkiezen weken, maanden, jaren... hun energie te verspillen om anderen - kinderen, honden... - iets AF in plaats van AAN te leren. Dit afleren bestaat erin de pup elke morgen - "néén, niet straffen; goed opvoeden bij het nekvel grijpen, eens goed dooreen schudden (zoals hun moeder deed?) dan met zijn neus in zijn urine of ontlasting te duwen en vervolgens buiten te zetten!
Dat een hondenmoeder haar pups héél voorzichtig én tijdig uit het nest droeg waardoor de pups "ervaarden" dat, als ze zich buiten het nest ontlastten, hen dit toch zo'n formidabel goed gevoel gaf, en dat wolven /honden hun prooidier of speeltjes doodschudden, lijkt niet bij de baasjes op te komen.

Het feit dat deze hondenbezitters " met eigen ogen " zagen dat hun pup zich elke morgen angstig en "schuldig" gedroeg, en zich onder een stoel, de tafel of in een hoek ging verbergen deed hen veronderstellen dat de pup "wist" wat en wanneer hij "verkeerd" had gedaan EN dat de pup het "op die manier" uiteindelijk heeft afgeleerd, vormt voor hen het "onomstotelijke bewijs" dat hun "opvoedkundig verantwoorde methodes" werken! 

Déze manier van waarnemen en besluiten trekken belet ons dikwijls iets verder te zien dan onze neus lang is! Die hondenbaasjes moeten meermaals gezien hebben dat hun pup - ook wanneer hij niets had " gedaan " - zich nét zo angstig en "schuldig" gedroeg én zich ging verstoppen, doch ze waren zo gelukkig dat hun " methode " vruchten léék af te werpen, dat ze er niet eens bij stil stonden!

Dat de pup ook zonder hun opvoedkundige methode nét zo goed - en waarschijnlijk éérder - had geleerd " buiten te doen " - valt jammer genoeg nu niet meer te bewijzen.
Wat gelukkig wel kan bewezen worden is dat het feit dat de hond nu " proper " is niet aan hun opvoedkundig verantwoorde probleembehandeling "te danken" is!

De proef op de som nemen?
Laat samen met het hondenbaasje de hond buiten, schep een hoopje ontlasting uit de tuin op en ga het - terwijl baas en hond verder buiten spelen- in de "slaapkamer" van de hond deponeren!
Vraag het baasje vervolgens met zijn hond de slaapkamer binnen te komen en vertrek onmiddellijk, de hond achterlatend. Vraag het baasje even naar zijn eigen slaapkamer te gaan, er een paar minuutjes te wachten en dan - net als vroeger - terug te keren en de hond zijn slaapkamer binnen te stappen.
Wat blijkt? Ook al heeft de hond reeds jaren niet " binnen gedaan ", en niettegenstaande u én het baasje wéten dat de hond nu ook niets heeft "gedaan", ligt de hond, nét als toen hij klein was, "angstig en schuldig "verborgen " onder de stoel, tafel of in de hoek!

Honds gevoel voor emoties
Honden hebben géén benul van wat anderen ( honden, wij...) denken of voelen, hoe anderen over iets denken of zich voelen, dus kunnen ze er onmogelijk hun eigen gedrag op afstemmen of door laten bepalen!

Als we rekening houden met de definitie van hondengedrag, wéten wat (honden)communicatie is en hoe het gebeurt, wéten dat honden niet op een menselijke manier (na)denken of (be)redeneren én dat bij honden het "eigenbelang" hét belangrijkst is, is het érg onwaarschijnlijk dat honden over enig empatisch vermogen zouden beschikken... het is overbodig!
Wat anderen deden, doen, zullen doen, wat er direct voor of nadien gebeurde, wat de hond zélf deed of doet én wat de gevolgen voor de hond zélf zijn/waren, dat (kan) voor de hond van (levens)belang zijn en daar zullen zijn hersenen rekening mee houden! Wat voor de hond niet belangrijk is daar zal hij zijn beperkte geheugencapaciteit niet mee gaan vullen!
Alle emoties of gevoelens die alleen kunnen ontstaan als men over het empatisch vermogen beschikt - plichtsbesef, verantwoordelijkheidsgevoel, schuld -schaamte - of wraakgevoel, jaloersheid, medelijden,... - ként de hond niet eens!

Emoties voelen, is iets helemaal anders natuurlijk; hij kan zich angstig, bedreigd, woedend, twijfelend, onzeker, zelfzeker, tevreden, ontevreden, gestresseerd, bezorgd, gelukkig, voldaan, zalig, nieuwsgierig... voelen en dit is er, voor wie honden kent, ook aan te zien; alléén is het ons soms niet écht duidelijk wat of hoe de hond voelt.

 

 

                                                                             << INDEX-PAGINA >>

                                                                          © van het Labber Kampje Cavaliers