|
We zien naast
de (overigens vrij zelden voorkomende) infectieuze vorm van
hersenvliesontsteking bij honden ook een niet infectieuze (oftewel
aseptische) vorm
van hersenvliesontsteking, waarvan de oorzaak eigenlijk niet precies
bekend is.
Infectieuze Meningitis.
Bij honden wordt een infectieuze meningitis vrijwel altijd
veroorzaakt door een bacteriële
infectie. Deze bacteriële infectie is meestal afkomstig van een
ontsteking elders in het
kopgebied. Zo kan bijvoorbeeld een oorontsteking of een ontsteking
van de ogen, neus of
bijholten zich uitbreiden en een meningitis veroorzaken.
Maar ook vanuit een ontsteking elders in het lichaam
(tussenwervelschijven, prostaat, botten,
hartspier, baarmoeder) kan door verspreiding via het bloed een
hersenvliesontsteking optreden.
Het is overigens niet altijd mogelijk om de originele infectiebron
te traceren.
Naast bacteriën kunnen ook andere infectieuze agentia de oorzaak
zijn van deze vorm van
meningitis. Zo kunnen we denken aan protozoa (eencellige parasieten)
zoals Toxoplasmose,
schimmels zoals Cryptococcus, Blastomycose en Coccidiomycose en
virussen zoals het Hondenziekte
virus of FIP. De genoemde schimmelinfecties komen in Nederland, voor
zover we weten, niet of
nauwelijks voor.
Een infectie met Toxoplasma of de genoemde virussen waarbij het
centraal zenuwstelsel geïnfecteerd
raakt, beperkt zich meestal niet tot een ontsteking van de
hersenvliezen maar veroorzaakt tevens
een ontsteking van het hersenweefsel zelf (meningoencephalitis).
Aseptische of imuungemedieerde meningitis.
Deze vorm van meningitis wordt niet veroorzaakt door een infectie.
Het is een ontsteking ten gevolge van een storing in het
immuunsysteem. De eigenlijke oorzaak voor deze ontsporing van het
immuunsysteem is tot op heden nog niet bekend. Het is meestal sterk
leeftijd gebonden, de honden zijn vrijwel
altijd jonger dan 1 jaaren het komt meer voor bij honden van de
grote rassen.
De symptomen.
Honden met een infectieuze meningitis zijn eigenlijk altijd zeer
ernstig algemeen ziek: de dieren zijn
zeer sloom, hebben koorts, kunnen braken en zijn soms zelfs in shock
met verschijnselen van een lage
bloeddruk en een trage hartslag. Daarnaast zien we de kenmerkende
symptomen van een meningitis:
zeer stijf in de nek, pijnlijk bij bewegen van de nek en
overgevoelig voor prikkels zoals aanraking,
geluid en licht.
Honden met de
aseptische vorm van meningitis vertonen vaak alleen maar de extreme
nekpijnlijkheid
en nekstijfheid, hebben vaak (maar niet altijd) koorts en zijn
verder niet in ernstige mate algemeen ziek.
Een hond met een meningitis heeft eigenlijk altijd een zeer typische
houding: hij houdt de kop angstvallig
omlaag en als hij opkijkt (bijvoorbeeld als je hem roept) dan kijkt
hij alleen met zijn ogen terwijl hij zijn kop
zelf zo min mogelijk beweegt. Bij het lopen zet hij de poten zeer
voorzichtig en wat onzeker neer: “hij loopt
op eieren”.
Ze vinden het meestal niet fijn om aangeraakt te worden,
hoewel dit laatste symptoom bij de
ene hond uitgesprokener aanwezig is dan bij de andere hond.
De diagnose.
Op grond van het klinisch beeld is het onderscheid tussen de
infectieuze vorm van meningitis en de
immuungemedieerde meningitis vrij eenvoudig te maken.
Bij de infectieuze meningitis is het natuurlijk van belang, dat we
proberen vast te stellen welk micro
organisme
de infectie precies veroorzaakt. Pas dan kan er een gerichte
therapie worden ingesteld.
Bij het vaststellen van de oorzaak voor de infectieuze meningitis
kan een bloedonderzoek, urineonderzoek
en
onderzoek van de cerebrospinale vloeistof ( de
hersenruggemergs-vloeistof ) informatie verschaffen
over de
oorzaak van de meningitis. Verder is het van belang, dat er gericht
onderzoek gedaan wordt naar
de eventuele
primaire ziekte (ontsteking van de hartspier, ontsteking van de
tussenwervelschijven,
onderzoek van de neus,
oren of sinussen, etc.) Het kan dus zinvol zijn om röntgenfoto’s te
maken van de
schedel of de wervelkolom,
of een echo van hart en/of buik om de primaire ontstekingsbron op te
sporen.
Bij de immuungemedieerde meningitis zullen we bij nader onderzoek in
bloed of cerebrospinale vloeistof
eigenlijk
verder niets vinden, behalve soms een toename in het aantal witte
bloedcellen bij bloedonderzoek.
De behandeling.
Zoals gezegd is het bij de infectieuze meningitis mogelijk om een
gerichte behandeling in te stellen, zodra je
weet welk micro
organisme de oorzaak is van de infectie. Naast het geven van een
gericht antibioticum zijn
aanvullende maatregelen vaak
noodzakelijk in de vorm van infusen en eventueel koortsremmende
middelen.
Is het oorzakelijke agens niet bekend dan moet
er gekozen worden voor een breed spectrum antibioticum.
Het is ook
van belang dat er bij de keuze van een antibioticum
rekening gehouden met het vermogen van
het antibioticum om in de
hersenvliezen door te dringen (het moet de bloedhersenbarrière kunnen passeren).
Bij de
immuungemedieerde meningitis moet de behandeling gericht zijn op het
onderdrukken van de
ongewenste immuunreactie van het lichaam.
Regulier geven we hiervoor prednison. We beginnen dan met
een hoge
dosering, die we via de bloedbaan toedienen en daarna gaan we over
op tabletten die we qua
dosering in ongeveer 2-3 weken snel
afbouwen.
De meeste honden reageren gelukkig vrij snel op deze behandeling,
maar helaas kan het voorkomen dat de
aandoening tot een bepaalde
leeftijd (meestal 1-1,5 jaar) telkens recidiveert. Dan gaat het
gebruik van al die prednison toch een beetje tegen staan. We kunnen
dan proberen om een homeopatisch middel te vinden om
de meningitis
te behandelen of om een recidief te voorkomen.
Homeopathie.
De homeopathische middelen waaraan we kunnen denken bij een
meningitis worden hieronder kort besproken. Let op: een infectieuze
meningitis mogen we nooit behandelen met (alleen) een homeopathisch
middel. Dit is een levensbedreigende ziekte, die zonder antibiotica
niet zal genezen. Sterker nog: zelfs met het goede antibioticum is
de kans nog steeds groot dat de hond zal komen te overlijden.
De
immuungemedieerde meningitis is weliswaar een ernstige aandoening
waarbij de hond zich heel ellendig voelt, maar is niet direct
levensbedreigend en bovendien leent het immuungemedieerd zijn van
deze aandoening zich veel beter voor een homeopathische behandeling.
De homeopathie grijpt immers juist aan
op het immuunsysteem!
Apis mellifica
-
Acuut beeld,
plotsteling opkomende pijn en koorts
-
Gillen,
schreeuwen van de hoofdpijn (ook wel “brain cry” of “crie
encephalique” genoemd)
-
Wil niet
aangeraakt worden
-
Rusteloos
-
Dorstloos
-
Zwellingen en
oedemen (gewrichten, oogleden, lippen, tong)
-
Na
onderdrukken van huidproblemen
Belladonna
-
Zeer intens,
heftig en acuut beeld
-
Hoge koorts
(40-41ºC)
-
Hoge bloeddruk
-
Glinsterende
ogen met wijde pupillen
-
Lichtgevoelig
(ook gevoelig voor andere prikkels)
-
Warm hoofd en
koude extremiteiten
-
Dorstloos
Bryonia
-
Minder acuut
beeld dan Apis of Belladonna
-
Matige koorts
(39.5-40ºC)
-
Gedraagt zich
geprikkeld, wil met rust gelaten worden
-
Beweging
verergert, maar is toch rusteloos
-
Warmte
verergert
-
Rust verbetert
-
Droge
slijmvliezen
-
Dorst: drinkt
grote hoeveelheden water ineens
Gelsemium
-
Slepend
verloop
-
Heftige
hoofdpijn, zwaar hoofd
-
Hangende
oogleden, kan ogen nauwelijks open houden
-
Zwakte van
spieren, spiertrillingen
-
Verlammingen
Zincum
metallicum
-
Gillen,
schreeuwen van de hoofdpijn (zie Apis)
-
Spasmen,
spiertrekkingen, tics
-
Rusteloosheid
overgaand in verminderd bewustzijn (stupor)
-
Na vaccinaties
Let wel !!
Het moge duidelijk zijn dat dat u absoluut niet thuis kunt en mag
gaan dokteren
ondanks de opsomming van bovenstaande middelen !!
Ga met een hondje met symtomen van een meningitis zsm naar de
dierenarts.
<<
index-pagina
>>
© van het Labber Kampje
Cavaliers
|
|
