Babesia Canis (Pyroplasmose) Teken.

Babesia is de naam van de parasiet die zich gevestigd heeft in een teek. Canis betekent hond.
Voor het overbrengen van Babesia Canis zijn twee soorten teken verantwoordelijk: de Dermacentor Rituculatis en de Dermacentor Marginatus.

De laatste is nog niet in Nederland gevonden. Het natuurlijk verspreidingsgebied van de Dermacentor Rituculatis strekt zich uit tot Zuid Engeland, Zuid België, Midden Duitsland en misschien ook in Nederland.

In 1999 zijn tot twee keer toe Dermacentor Rituculatis teken aangetroffen op honden die niet in het buitenland waren geweest maar in het natuurrecreatieterrein "de Piet" op Zuid Beveland.

Uit onderzoek van Uilenberg e.a. uit 1985 blijkt dat bij twee honden uit Koog aan de Zaan en bij drie honden op de Veluwe Babesiose is geconstateerd. Geen enkele van deze honden was in het buitenland geweest.

Recentelijk (05/2004) onstond er in Arnhem-Zuid paniek in het gebied rond de Rijkers-woerdse Plassen. Alleen al in Arnhem–Zuid werden 15 honden binnen gebracht met deze ziekteverschijnselen. Ook waren er besmette honden afkomstig uit het nabij gelegen Velp en Huissen. Enkele van deze honden (uit Bemmel) hebben het niet overleefd.
De volwassen teken raken geÏnfecteerd doordat zij zich volzuigen met geÏnfecteerd bloed. De parasieten gaan daarbij via het ovarium en het ei over op de volgende generatie teken.

In de speekselklieren van de teken van de volgende generatie vindt de vorming plaats die resulteert in infectueuze sporozoieten. Met het speeksel van de teek worden deze op de volgende gastheer overgedragen.
De Babesia vestigt zich in de rode bloedcellen en vernietigt deze. De incubatietijd is zeven tot veertien dagen.
 

Fig. 1: De levenscyclus van Babesia.

Klinische afwijkingen

Als de hond geÏnfecteerd is, zijn voor de eigenaar de volgende symptomen belangrijk:

·        Koorts: de normale temperatuur bedraagt 38-39 graden, tot 39,5° noemt men verhoging en alles wat hoger ligt, wordt aangemerkt als koorts.

·        Apathie: lusteloosheid.

·        Anorexie: gebrek aan eetlust.

·        Haemolytische anemie: bloedarmoede, zich uitend in bleke slijmvliezen

·        Haemoglubinurie: bloedplassen, donkere urine.

Voor dierenartsen zijn ook de volgende symptomen van belang:

·        Trombocytopenie: een verlaagd aantal bloedplaatjes.

·        Splenomegalie: vergroting van de milt.

·        Lymphadenopathie: afwijkingen van de lymfeklieren.

·        Acuut nierfalen: onvoldoende nierwerking.

·        Acute pancreatitus: ontstoken alvleesklier.

·        Pneumonie (eventueel): longontsteking.

·        Neurologische verschijnselen kunnen optreden, afhankelijk van het stadium waarin de hond zich bevindt.

 

Het onderzoek

De dierenarts zal bloed afnemen. Dit kan het best gebeuren uit een perifeer capillair gebied (oorpunt of nagelbed) omdat gebleken is dat men dan de meeste kans heeft op het traceren van de Babesia.

Vervolgens maakt men een uitstrijkje na kleuring met Giemsa of Diff-Quick. Het vervolgens onder de microscoop duizendmaal uitvergroten levert het volgende beeld op:

Behandeling

Als Babesia is geconstateerd, zal men naar de faculteit Diergeneeskunde van de Universiteit Utrecht moeten om het medicijn te krijgen voor de behandeling.
Het medicijn staat niet geregistreerd in Nederland en mag daarom alleen op de faculteit toegepast worden. Het medicijn heet Imidocarb Diproprionaat. Men dient subcutaan 5 mg per kilogram gewicht toe. Twee tot drie weken na de eerste behandeling wordt dit herhaald.
Tegelijkertijd met Imidocarb zal een antibioticum (doxycycline) gegeven worden. Hiermee wordt Ehrlichia bestreden, dat vaak samen met Babesia wordt overgedragen.

 

Babesia Canis in een bloeduitstrijkje

  

Een hond die Babesia overleeft, blijft ten alle tijde drager van de Babesia parasiet. Zo kan hij ook weer Dermacentor teken besmetten.
 

Bescherming

De activiteitspieken van de verantwoordelijke teken liggen in het voor- en najaar. Besmetting kan echter het hele jaar door plaatsvinden.

Bescherming tegen Babesia kan gebeuren door vaccinatie met Pirodog (een vaccin van Merial).
Dit moet twee keer gebeuren met een interval van drie tot vier weken telkens 1 ml vanaf een leeftijd van vijf maanden.

Indien de hond in een endemisch gebied verblijft, krijgt hij ook nog een jaarlijkse booster.

Drachtige en lacterende teven mogen niet gevaccineerd worden.
 

De vaccinatie geeft een immuniteit die leidt tot een vermindering van de ernst van de ziekteverschijnselen van Babesiose.

Verder zijn er bestrijdingsmiddelen te verkrijgen in de vorm van druppels en tekenbanden. Het blijft dan de vraag of alle honden ook beschermd zijn tegen de door teken overgedragen aandoeningen. Het is namelijk zo dat een teek een bepaalde tijd nodig heeft om zich vast te hechten. Men weet dus niet hoelang een teek erover doet om de infectie over te dragen.

De beste remedie is nog altijd de hond iedere dag na te kijken op teken en deze er af te plukken voordat ze zich gehecht hebben. Gooi de teek dan niet weg maar vernietig hem door te pletten of te verbranden. Zo kunnen ze niet meer in de cyclus meedraaien.

Ook kun je bossen en weilanden mijden, maar ja dit zijn vaak de leukste plekken voor eigenaar met hond.
 

Conclusie

Als een hond aan Babesiosis lijdt, is het van het grootste belang dat snel de juiste diagnose wordt gesteld omdat dat de levensredding van de hond kan zijn.

Er zijn twee redenen waarom de juiste diagnose vaak niet gesteld wordt:

1.    De symptomen gaan gepaard met andere verschijnselen of kwalen, waardoor zowel eigenaar als dierenarts op het verkeerde been worden gezet 

2.   Er wordt niet altijd onderzocht op Babesiosis vanwege de nog vrij algemeen heersende mening dat Babesia Canis niet in Nederland voorkomt maar alleen uit het buitenland wordt meegebracht.

Tekentang

  

Het onderzoek naar de aanwezigheid (verspreiding) van Babesia Canis in Europa is al vrij oud en zou verder geactualiseerd moeten worden. Genoemde heersende mening zou mogelijk herzien moeten worden.

De opsporing en bestrijding van Babesiosis kan daar uiteraard niet op wachten !!

<< INDEX-PAGINA >>